DEPREM ÖNCESİ, ANINDA VE SONRASINDA YAPILMASI GEREKENLER


DEPREM NEDİR ?

Yer kabuğu içindeki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamları ve yeryüzeyini sarsma olayına “DEPREM” denir.

Deprem, insanın hareketsiz kabul ettiği ve güvenle ayağını bastığı toprağın da oynayacağını ve üzerinde bulunan tüm yapılarında hasar görüp, can kaybına uğrayacak şekilde yıkılabileceklerini gösteren bir doğa olayıdır.

DEPREMİN DİĞER ÖZELLİKLERİ 

Bazen büyük bir deprem olmadan önce küçük sarsıntılar olur. Bu küçük sarsıntılara “ÖNCÜ DEPREMLER” denilmektedir. Büyük bir depremin oluşundan sonra da belki birkaç yüz adet küçük deprem olmaya devam etmektedir. Bu küçük depremler “ARTÇI DEPREMLER” olarak isimlendirilir ve büyük depremin oluş anına göre bunların şiddetinde ve sayısında azalım görülür.

EVİNİZDEKİ GÜVENLİ YERLERİ ÖĞRENİN?

Depremlerde en önemli tedbirlerden biri de evlerin hangi bölümlerinin daha güvenli olduğunu bilmekten geçer. Devrilen eşyaların bulunduğu odalar, tehlike arz ederken, sarsıntı sırasında başınıza düşecek cisimlerden de kendinizi korumanız gerekmektedir. Bu nedenle evinizde güvenli yerleri önceden tespit etmeniz hayati önem taşır.

Genellikle apartmanların dış duvarları tehlikelidir. Deprem anında buralardan uzak durmaya çalışın. Koridorlar çoğunlukla iç duvarlarla çevrelendiklerinden daha güvenlidir.

Sarsıntı sırasında başınıza düşecek cisimlerin (duvardaki tabloların, süs eşyalarının, kitap rafları vb.) olduğu yerler, Devrilebilecek mobilyalar, Pencere kenarları, hem dış duvar olduklarından hem de camları kırılabileceğinden tehlikelidir.

Evinizdeki en güvenli yerleri ailenizle birlikte tespit edin: 

Odada, Salonda, Oturma odasında, Banyo ve tuvalette, Mutfakta…

Evinizdeki elektrik sigortaları, gaz ve su vanalarının yerlerini tespit edin:

Elektrik sigortaları, Gaz vanası, Su vanası…

Depremden sonra eviniz hasar gördüyse bir büyüğünüze elektrik sigortalarını, gaz ve su vanalarını kapatmasını hatırlatın, gerekirse yerlerini gösterin.

DEPREM ÖNCESİ ÇEVRENİZİ HAZIRLAYIN

Depremler önlenemese bile, Depremlerin zararları, alınacak küçük tedbirler ile azaltılabilir. Meydana gelebilecek bir depremden zarar görmemek için öncelikle yaşam alanlarınızı sarsıntılardan etkilenmeyecek hale getirmeniz gerekmektedir. Yaşam alanlarınızda alacağınız küçük tedbirlerle hem kendinizin hem de eşyalarınızın zarar görmesini engelleyebilirsiniz.  Peki, deprem öncesi çevrenizi nasıl hazırlayacaksınız?

Deprem Öncesi Çevrenizi Hazırlayın

Hazırlıklara başlamak için öncelikle acil durum kiti ve aile afet planı hazırlayın.

Rafları duvara emniyetli şekilde sabitleyin.

Ağır ve büyük eşyaları alt raflara yerleştirin.

Kavanozları ve şişeleri kilidi/mandalı olan kapalı dolaplarda muhafaza edin.

Tablo ve ayna gibi eşyaları yataktan, kanepeden veya insanların oturduğu herhangi bir yerden uzaktaki duvara emniyetli şekilde sabitleyin.

Tavandaki ağır objeleri ve aydınlatma araçlarının bağlantılarını sağlamlaştırın.

AFET ÇANTANI HAZIRLA Kİ CANIN SAĞOLSUN

T.C. İçişleri Bakanlığı AFAD tarafından hayata geçirilen ve toplumu afetlere karşı bilinçlendirme amacı taşıyan AFETLERE HAZIRLIK YILI projesi 3. ayına giriyor. Bir yıl süresince her ay bir başka konunun işleneceği projenin Eylül ayı teması; AFET ÇANTASI. Afet çantasının önemi, nasıl hazırlanması gerektiği ve içinde bulunması gereken malzemelere odaklanan kampanya ile ilgili detaylara www.afad.gov.tr ve www.hazirol.gov.tr adreslerinden ulaşılabilir. Ayrıca afetlerle ilgili en güncel bilgiler için AFAD sosyal medya hesapları takip edilebilir.

Afet ve Acil Durum Çantası Neden Önemli?

Afet ve acil durumlarda, altın saatler olarak ifade edilen, olaydan sonraki ilk 72 saat, afetzedelerin yaşamlarını sürdürebilmesi için oldukça kritik bir öneme sahiptir. Afet ve Acil Durum Çantası, bu süreçte ailenin tüm acil ihtiyaçlarını ve daha sonra ihtiyaç duyulabilecek tüm malzemeleri içerecek şekilde hazırlanmalıdır. Düzenli kullanılan ilaçlar, su, yiyecek gibi malzemeler, afet sonrası süreçte kişilerin hayatlarına sağlıklı bir biçimde devam etmesinde büyük rol oynamaktadır. Ayrıca kimlikler, tapu ve benzeri değerli evrakların birer kopyası, bir miktar nakit para afetlerin olumsuz etkilerini tüm ailenin daha kolay atlatmasına yardımcı olacaktır.

Afet ve Acil Durum Çantasında Neler Yer Almalı?

Bir afet sonrası yiyecek, içecek ve acil ihtiyaçların temin edilebileceği yerlere ulaşılamayabilir. Küçük yaralanmalar varsa kişinin bunları kendisinin gidermesi gerekebilir. Bu tip durumlar için Afet ve Acil Durum Çantasının içinde olması gerekenlerin doğru belirlenip, çantanın kolay ulaşılabilecek bir yerde saklanması çok önemlidir. Çantada bulunması tavsiye edilen malzemeler aşağıda yer almaktadır. Ancak herkes kendi ihtiyaçları doğrultusunda çantasını özelleştirebilir.

Afet Çantası Hazırlarken Dikkat Edilecek Konular

Her aile ortak bir Afet ve Acil Durum Çantası hazırlayabileceği gibi, her bir birey için ayrı çantalar da hazırlayabilir. Özellikle çocuklu ailelerde, çocukların çanta hazırlama süreçlerine dâhil edilmesi, küçük yaşta afet bilinci kazandırılmasına katkı sağlayacaktır.

Afet ve Acil Durum Çantası sadece evlerde değil, iş yerlerinde ve araçlarda da bulundurulabilirr. Ayrıca okullar ve sınıflarda da öğretmen eşliğinde Afet ve Acil Durum Çantası hazırlanması ve kolay ulaşılabilecek bir yerde saklanması da afetlere hazır toplum olma yolunda atılacak önemli bir adımdır.

Bunun yanında, yaşlı ve engelli bireyler ile evcil hayvanların özel ihtiyaçlarının da çantaya eklenmesi gerekmektedir. Ayrıca bozulma ihtimali olan malzemeler için çantanın 6 ayda bir gözden geçirilmesi de büyük önem arz etmektedir.

DEPREM ANINDA NELER YAPMALISINIZ?

Depremlerde can ve mal kayıplarının artmasının en önemli nedenlerinden biri de sarsıntı sırasında kişilerin kendilerini nasıl koruyacaklarını ve ne yapmaları gerektiğini bilmemeleridir. Peki, deprem anında ne yapmanız gerekiyor? İşte yanıtı.

 

Bina içindeyseniz

  1. Kesinlikle panik yapmayınız.

  2. Sabitlenmemiş dolap, raf, pencere vb. eşyalardan uzak durunuz.

  3. Varsa sağlam sandalyelerle desteklenmiş masa altına veya dolgun ve hacimli koltuk, kanepe, içi dolu sandık gibi koruma sağlayabilecek eşya yanına çömelerek veya uzanarak kendinize hayat üçgeni oluşturun. Başınızı iki elinizin arasına alarak veya bir koruyucu (yastık, kitap vb) malzeme ile koruyun. Sarsıntı geçene dek bekleyin. Güvenli bir yer bulup, diz üstü ÇÖK, baş ve enseyi koruyacak şekilde KAPAN, düşmemek için sabit bir yere TUTUN hareketini yapın. Deprem sırasında sarsıntı durana kadar olduğunuz yerde kalın.

  4. Cam, pencere, dışarıya bakan duvar ve kapılardan, aydınlatma tesisatı veya armatürü gibi üzerinize düşecek her tür eşyadan uzak durun.

  5. Sarsıntı başladığında yataktaysanız orada kalın. Üzerinize düşecek ağır bir eşya yoksa bir yastıkla başınızı koruyun; varsa en yakındaki güvenli alana geçin.

  6. Size yakın çok sağlam ve yüke dayanıklı bildiğiniz bir kapı değilse, kapıyı kullanmayın. Çoğu iç mekan kapısı basitçe inşa edilmiştir ve sizi korumaktan uzaktır.

  7. Merdivenlere ya da çıkışlara doğru koşmayın. Sarsıntı bitene kadar içeride kalın, ancak sarsıntı bitince dışarı çıkmak güvenlidir. Sarsıntı sırasında binayı terk etmeye çalışmayın.

  8. Araştırmalar, çoğu yaralanmanın bina içinde hareket ederken veya dışarı çıkmaya çalışırken oluştuğunu göstermektedir.

  9. Balkona çıkmayın.

  10. Balkonlardan ya da pencerelerden atlamayın.

  11. Asansör kullanmayın.

  12. ACİL DURUMLARI ve YANGINLARI bildirmek dışında telefonları KULLANMAYIN. Kibrit ve çakmak YAKMAYIN, elektrik düğmelerine DOKUNMAYIN.

  13. Elektriklerin kesilebileceğinin; yangın alarmlarının çalışabileceğinin ve yangın söndürme sistemlerinin devreye girebileceğinin farkında olun

  14. Tekerlekli sandalyede iseniz tekerlekleri kilitleyerek başınızı ve boynunuzu korumaya alın.

  15. Mutfak, imalathane, laboratuvar gibi iş aletlerinin bulunduğu yerlerde; ocak, fırın vb. cihazları kapatın. Dökülebilecek malzeme ve maddelerden uzaklaşın.

  16. Sarsıntı geçtikten sonra elektrik, gaz ve su vanalarını kapatın; soba ve ısıtıcıları söndürün. Diğer güvenlik önlemlerini alın; daha önceden hazırlanmış acil durum çantası ile gerekli olan eşya ve malzemeyi yanınıza alarak binayı daha önce tespit ettiğiniz yoldan derhal terk edip toplanma bölgesine gidin.

  17. Her büyük depremden sonra mutlaka artçı deprem olur. Artçı depremler zaman içerisinde seyrekleşir ve büyüklükleri azalır. Artçı depremler hasarlı binalarda zarara yol açabilir. Bu nedenle sarsıntılar tamamen bitene kadar hasarlı binalara girmeyin.

  18. Artçı depremler sırasında da ana depremde yapmanız gerekenleri yapın.

 

Bina dışında açık alandaysanız

    1. Dışarıda kalın.

    2. Enerji hatlarından, diğer binalardan, direklerden, ağaçlardan ve duvar diplerinden uzaklaşın.

    3. Açık arazide çömelerek etraftan gelen tehlikelere karşı hazırlıklı olun.

    4. Deniz kıyısından uzaklaşın.

    5. Toprak kayması, taş veya kaya düşebilecek yamaç altlarında bulunmayın. Böyle bir ortamda bulunuyorsanız, en seri şekilde güvenli bir ortama geçin.

    6. Binalardan düşebilecek baca, cam kırıkları ve sıvalara karşı tedbirli olun.

    7. Toprak altındaki kanalizasyon, elektrik ve gaz hatlarından gelecek tehlikelere karşı dikkatli olun.

    8. En büyük tehlike binaların dış duvarlarının yıkılmasıdır. Depremlerdeki ölümlerin önemli bir kısmını bina içinden dışarı kaçarak enkaz altında kalanlar oluşturabilmektedir. Deprem sırasındaki yer hareketi nadiren ölüme veya yaralanmaya sebep olur. Depremle ilgili çoğu ölüm çöken duvarlar, parçalanan camlar ve düşen eşyalardan kaynaklanmaktadır.

 

Araç kullanıyorsan

  1. Araç kara yolunda seyir halindeyken sarsıntı olursa ve bulunduğunuz yer güvenli ise ( bina, ağaç, direkler yanında, üst geçit altlarında durmaktan sakınarak) yolu kapatmadan, sağa yanaşıp durun. Kontak anahtarını yerinde bırakıp, pencereler kapalı olarak araç içerisinde kalın.

  2. Sarsıntının geçmesini ihtiyatla bekleyin. Depremde hasar gören yol, köprü ve rampaları kullanmayın.

  3. Normal trafikten, ağaçlardan, direklerden ve enerji nakil hatlarından mümkün olduğu kadar uzaklaşın. Ancak sarsıntı durduktan sonra açık alanlara gidin.

  4. Araç meskun mahallerde ise ya da güvenli bir yerde değilse aracı durdurun; kontak anahtarını üzerinde bırakarak aracı terk edin ve açık alanlara gidin.

  5. Bir tünelin içinde iseniz ve çıkışa yakın değilseniz, aracınızı durdurup aşağıya inin ve aracınızın yanına yan yatarak ayaklarınızı karnınıza çekin, ellerinizi de başınızın üstüne kavuşturun.

  6. Kapalı bir otoparkta iseniz; arabanızın dışına çıkıp yanına yatın. Üzerinize yıkılacak tavan, tünel gibi büyük kitleler aracı belki ezecek, ama yok etmeyecektir. Araç içinde olduğunuz takdirde, üzerinize düşen bir parça ile ezilmenize sebep olabilir.

 

Metroda veya diğer toplu taşıma araçlarındaysanız 

  1. Gerekmedikçe, kesinlikle metro ve trenden inmeyin. Elektriğe kapılabilir veya diğer bir trenin çarpması ile zarar görebilirsiniz.

  2. Trenin içinde sıkıca tutturulmuş askı, korkuluk veya herhangi bir yere tutunun.

  3. Metro veya tren personeli tarafından verilen talimatları izleyin.

Enkaz altında kaldıysanız 

  1. Kibrit ve çakmak yakmayın.

  2. Hareket etmeyin ve toz kaldırmayın.

  3. Ağzınızı ve burnunuzu mendil ya da kıyafetinizle kapatın.

  4. Borulara ya da duvarlara vurarak yerinizi arama kurtarma ekiplerine bildirmeye çalışın ve ıslık çalın. Bağırmayı son çare olarak kullanın. Çünkü bağırmak tehlikeli boyutlarda toz yutmanıza neden olabilir.

Afet Toplanma Alanları UYGULAMASI


Oluşturulma Tarihi : 27.09.2019